Tại sao siêu âm thai kỳ không chỉ là "một lần là xong"
Siêu âm là công cụ hình ảnh được sử dụng rộng rãi nhất trong thai kỳ. Nó sử dụng sóng âm vô hại để tạo hình ảnh thờigian thực của em bé, nhau thai, nước ối và tử cung. Đối với cha mẹ tương lai, đây cũng là một trong những khoảnh khắc được mong đợi nhất của chăm sóc trước sinh.
Tuy nhiên, siêu âm thai kỳ không phải là một sự kiện duy nhất. Đó là mộtchuỗi các xét nghiệm được lên lịchtrải dài qua ba tam cá nguyệt, mỗi lần được thiết kế để trả lờicác câu hỏi lâm sàng khác nhau. Hai trong số quan trọng nhất — và bị hiểu lầm nhiều nhất — làsàng lọc NT trong tam cá nguyệt đầu tiênvàsiêu âm dị tật giữa thai kỳ. Nhiều gia đình cũng hỏi liệu một video 4D bắt mắt có thể thay thế siêu âm dị tật không. Câu trả lờingắn gọn là: không.
Siêu âm tam cá nguyệt đầu tiên
6–8 tuần: Xác nhận thai kỳ và loại trừ thai ngoài tử cung
Siêu âm đầu tiên thường được thực hiện vào6–9 tuần. Mục tiêu chính là:
- Xác nhận thai kỳ nằm trong tử cung vàloại trừ thai ngoài tử cung.
- Đối với các bà mẹ đã sinh mổ trước đó,loại trừ thai trong sẹo mổ lấy thai.
- Kiểm tra vị trí và kích thước túi thai, tìm phôi thai và nhịp tim, xác định thai đơn hay đa thai, và xác nhận tuổi thai.
Phôi thai thường thấy được vào khoảng ngày 45, và hoạt động tim thai thường phát hiện được ở 6–8 tuần, vì vậy siêu âm quá sớm có thể bỏ sót các dấu hiệu yên tâm.
11–13 tuần + 6 ngày: Sàng lọc độ mờ da gáy (NT)
Sàng lọc NT là một trong những xét nghiệm quan trọng nhất của tam cá nguyệt đầu tiên.Nó đo độ dày của dịch ở sau gáy thai nhi và kết hợp kết quả với xét nghiệm máu của mẹ để ước tính nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down.
Việc quét cũng cho phép bác sĩ:
- Đếm số thai và xác nhận khả năng sống.
- Quan sát nhịp tim thai và các cấu trúc chính như chi, cột sống và sọ.
- Phát hiện một số dị tật cấu trúc nghiêm trọng sớm.
Khung thờigian quan trọng
Đo NT chỉ chính xác giữa11 tuần + 0 ngày và 13 tuần + 6 ngày. Sau 14 tuần, dịch thường được tái hấp thu, nên kết quả không còn đáng tin cậy.
Siêu âm tam cá nguyệt thứ hai
15–20 tuần: Siêu âm thai kỳ giữa thông thường
Trong giai đoạn này, bác sĩ kiểm tra xem sự phát triển của thai nhi có phù hợp với tuổi thai không, đánh giá cử động thai, hoạt động tim, vị trí nhau thai và lượng nước ối, đồng thờitích hợp kết quả với xét nghiệm huyết thanh của mẹ hoặc xét nghiệm trước sinh không xâm lấn (NIPT).
20–24 tuần + 6 ngày: Siêu âm dị tật («Siêu âm dị tật lớn»)
Đây làxét nghiệm cấu trúc toàn diện nhất trong suốt thai kỳ. Khung thờigian tối ưu là22–24 tuần, khi các cơ quan của thai nhi đã phát triển đủ để quan sát nhưng vẫn còn chỗ để di chuyển.
Kỹ thuật viên siêu âm kiểm tra có hệ thống các cấu trúc thai nhi chính, bao gồm:
- Não:não thất và hố sau.
- Cột sống:sự sắp xếp và đóng kín.
- Khuôn mặt:môi và mũi.
- Tim:hình ảnh bốn buồng và đường ra của thất trái/phải.
- Lồng ngực và bụng:cơ hoành, thành bụng, bóng dạ dày, thận, bàng quang.
- Chi:xương dài và bàn tay/bàn chân.
Các phép đo sinh trắc học (đường kính lưỡng đỉnh, chu vi đầu, chu vi bụng, chiều dài xương đùi) cũng được thực hiện để theo dõi sự phát triển. Vị trí nhau thai, điểm bám dây rốn và nước ối được ghi nhận.
24–26 tuần: Siêu âm tim thai
Nếu siêu âm dị tật gây lo ngại về tim, hoặc nếu ngườimẹ có các yếu tố nguy cơ như tuổi mẹ cao, tiền sử gia đình bệnh tim bẩm sinh, đái tháo đường hoặc nhiễm trùng trong thai kỳ, mộtsiêu âm tim thaicó thể được khuyến nghị để đánh giá chi tiết cấu trúc và chức năng tim.
Vượt qua siêu âm dị tật không có nghĩa là chắc chắn 100%
Siêu âm không thể phát hiện mọi bất thường. Nó rất hiệu quả đối với các dị tật cấu trúc lớn, nhưng các lỗ thông liên thất nhỏ, dị tật ngón tay nhẹ, một số biến thể hở vòm miệng và các vấn đề chức năng như khiếm thính, khiếm thị hoặc khuyết tật trí tuệ thường không thể xác định trước sinh.
Siêu âm tam cá nguyệt thứ ba
Trong tam cá nguyệt thứ ba, trọng tâm chuyển từ phát hiện dị tật cấu trúc sangtheo dõi sự phát triển và sức khỏetrước khi sinh.
28–32 tuần: Siêu âm tăng trưởng cuối thai kỳ
Xét nghiệm này đánh giá xem thai nhi có phát triển phù hợp với tuổi thai không, kiểm tra tư thế thai nhi (ngôi đầu hoặc ngôi mông), đánh giá lại vị trí nhau thai (để loại trừ nhau tiền đạo) và đo lượng nước ối. Một số trung tâm cũng thực hiện theo dõi muộn đối với các dị tật không nhìn thấy trước đó.
36–37 tuần: Đánh giá cuối thai kỳ
Trước khi sinh, bác sĩ kiểm tra lưu lượng máu dây rốn, nước ối, độ trưởng thành của nhau thai và tư thế thai nhi, đồng thờước tính cân nặng thai nhi. Nếu thai nhi ngôi mông, có thể thảo luận các lựa chọn để khuyến khích sinh thường an toàn hơn.
Siêu âm 4D so với siêu âm dị tật: Đừng nhầm lẫn
Trong tất cả các loại siêu âm thai kỳ, siêu âm dị tật có giá trị lâm sàng cao nhất. Tuy nhiên, nó thường bị nhầm lẫn vớisiêu âm 4D, phổ biến nhờ khả năng hiển thị bề mặt rõ nét hơn và tạo các đoạn video ngắn cùng ảnh.
Hai loại này khác biệt về cơ bản:
- Siêu âm dị tật là một xét nghiệm chẩn đoán.Nền tảng của nó là hình ảnh hai chiều (2D) thang độ xám. Bác sĩ đánh giá động từng cấu trúc và chỉ chuyển sang 3D/4D trong thờigian ngắn khi một góc nhìn vành khăn hoặc bề mặt cụ thể sẽ cải thiện chẩn đoán — ví dụ: dị tật mặt hoặc chi, nơi kết xuất 3D tăng khả năng phát hiện.
- Siêu âm 4D (3D trực tiếp) chủ yếu là công cụ giao tiếp và lưu niệm.Nó tạo ra hình ảnh bề mặt chân thực giúp cha mẹ gắn kết với em bé. Các đoạn video ngắn và ảnh để lưu giữ kỷ niệm, không phải để chẩn đoán.
Các quyết định chẩn đoán thực sự về cơ quan, xương và cấu trúc bên trong vẫn được đưa ra từ các lát cắt 2D cơ bản.Nói cách khác, siêu âm 4D có thể trông có giá trị hơn về mặt hình ảnh, nhưng sức mạnh lâm sàng thực sự nằm ở siêu âm dị tật 2D.
Nếu bạn muốn một video lưu niệm, nó thường có thể được ghi lại trong cùng một lần hẹn — sau khi siêu âm dị tật chính thức hoàn tất — miễn là tư thế thai nhi và thờigian cho phép.
Được xem xét bởi
Tuyên bố miễn trừ y tế
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin chung và không nhằm mục đích tư vấn y tế, chẩn đoán hoặc điều trị. Nó không thay thế cho việc tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe có trình độ. Hoàn cảnh cá nhân khác nhau; nếu bạn đang mang thai hoặc đang lập kế hoạch mang thai, vui lòng thảo luận lịch siêu âm của bạn với bác sĩ sản khoa.
Đang lập kế hoạch chăm sóc trước sinh tại Bắc Kinh?
Các đội ngũ sản khoa và y học bào thai của AMCARE Bắc Kinh cung cấp sàng lọc siêu âm trước sinh có cấu trúc, tư vấn di truyền và dịch vụ bệnh nhân quốc tế cho các gia đình mang thai từ nước ngoài.